Krótka historia chopperów

Chopper narodził się pod koniec lat 50- tych w Stanach Zjednoczonych, kiedy to motocykliści jeżdżący na ciężkich Harleyach wpadli na pomysł "odchudzenia" swoich jednośladów, celem zwiększenia ich osiągów. W owym czasie nie było części do tuningu, a maszyny wyścigowe nie miały homologacji. Harleyowcy zdejmowali ze swoich motocykli wszystkie zbędne rzeczy (np. błotnik przedni, szerokie opony przednie). Do przerobionych cruiserów dawano małe siedziska zamiast seryjnych, cieńsze opony przednie, a seryjny, ogromny bak zastępowano nowym (wtedy robionym często w garażu), małym zbiornikiem.

Choppery współcześnie

Dzięki filmowi "Easy Rider", który stworzył obraz choppera jako zgrabny motocykl z długim widelcem, ten typ motocykli zyskał dużą popularnośc. Przez dziesięciolecia powstało bardzo dużo firm zajmujących się to przerabianiem, to budowaniem od podstaw chopperów (OCC, West Coast Choppers). Chopper jest głównie kojarzony z Harley - Davidson jako, że znacznie różniące się choppery były budowane głównie z motocykli H-D, a dzisiejsze firmy chopperowe często wykorzystują podzespoły i części Harleya. Obecnie choppery cieszą się dużą popularnością, szczególnie w U.S.A. i Wlk. Brytanii. Ogólnym motywem przewodnim w budowaniu choppera jest to by w trasie nie spotkac żadnego, tak samo zrobionego motoru. Dzisiejsze konstrukcje mało przypominają modele z lat 50. i 60 - tych. Jednak motory choppery typu "old school" zaczynają wypierac strasznie unowocześniane maszyny. Chopper w XXI wieku to (w przeciwieństwie do pierwszych chopperów) spory wydatek. Części renomowanych "marek" są nieraz bardzo drogie i budowanie takiego motocykla przy przeciętnych zarobkach wymaga cierpliwości.

Bobbery - a co to  ?

Bobbery to po prostu przerabiane cruisery. Bobber jest pierwszym typem chopperów jakie powstały. Słynne maszyny z "Easy Rider" są właśnie bobberami. Wielu motocyklistów uważa, że bobbery to jedyne prawdziwe choppery, w przeciwieństwie do innych typów tych maszyn. Jednak podział chopperów na kategorie jest bardzo umowny i nie powinno się nim przejmowac ponieważ choppery są tworzone pod gust ich właściciela.

14 czerwca 1981 r. Ray Tritten z AMF podpisał list intencyjny w sprawie sprzedaży przedsiębiorstwa Harley-Davidson grupie trzynastu inwestorów pod przywództwem. Vaughna Bealsa i Williama G. Davidsona, a zatem przedsiębiorstwo odzyskało niezależność. Na nowym etapie postawiono na poprawienie jakości technicznej wytwarzanych motocykli, na które negatywnie wpłynął okres, podczas którego Harley tracił pozycję na rynku. Duży nacisk położono także na odcięcie się od nowocześnie wyglądających modeli na rzecz tradycyjnej stylistyki. W 1983 r. powołano też Harley Owners Group – największy klub sponsorowany przez producenta motocykli. Celem powołania HOG było m.in. nadanie marce dodatkowego smaczku w postaci prestiżu, a także organizowanie imprez harleyowych, czy pomoc w zdobywaniu części zamiennych. Klub ma dziś nawet oddzielny oddział "Special Ladies" skupiający zmotoryzowane kobiety. W 1991 r. HOG rozpoczął swoją działalność w Europie.

W 1984 r. na rynek wszedł silnik V2 Evolution. Był on po części wynikiem współpracy z przedsiębiorstwem Porsche, jaka nawiązała się po wejściu H-D na rynek europejski. Evolution był silnikiem górnozaworowym, chłodzonym powietrzem. W tym samym roku ukazał się model motocykla Softail.

Rok 1986 przyniósł przedsiębiorstwu dwie spore zmiany w dziedzinie inwestycji. Po pierwsze, Harley-Davidson Motor Co. stał się właścicielem przedsiębiorstwa Holiday Rambler, największego w USA wytwórcy samochodów kempingowych, po drugie zaś, 18 lipca tego roku wszedł na nowojorską giełdę.

W marcu następnego roku w Komisji Handlu Międzynarodowego znalazła się petycja Harley-Davidsona o zaostrzenie stawek celnych na japońskie motocykle. Od 1983 r. wszystkie sprzedawane w USA japońskie maszyny o pojemności powyżej 700 cc były obłożone dodatkowym podatkiem. 10 października 1987 poczyniono kolejną inwestycję technologiczną zakupując od Armstrong Company prawa do produkcji wojskowych jednocylindrowych motocykli o pojemności 350, 500 i 560 cm³ z silnikiem Rotax. Dwa lata później uruchomiono firmowy wydział odzieżowy Motor Clothes.

12 czerwca 1993 r. miały miejsce obchody dziewięćdziesięciolecia Harleya. Szacuje się że 60 000 motocykli wypełniło wówczas ulice Milwaukee, z czego ok. 25 000 wzięło udział w paradzie uformowanej w dwie kolumny. Czteropasmowa autostrada została zablokowana na odcinku 70 km.

W 1995 r. na ulice wyjechały pierwsze wersje modeli Harleya z elektronicznym wtryskiem paliwa ESPFI (Electronic Sequential Port Fuel Injection), zaś w 1996 odsprzedano Holiday Rambler. Dwa lata później H-D zakupił amerykańskie przedsiębiorstwo Buell, produkującą motocykle o sportowym charakterze, do napędu których wykorzystywane są silniki Harleya-Davidsona. Rok po zakupie Buella ukazał się nowy silnik Twin Cam 88 (V2, górnozaworowy, chłodzony powietrzem), zaś kilkanaście miesięcy wyrównoważono go i nadano mu nazwę Twin Cam 88B. W 2001 r., ukazał się model VRSCA V-Rod z nowym silnikiem Revolution.

Skuter to lekki, obudowany motocykl, na niewielkich kołach i o ograniczonych osiągach, z silnikiem i zbiornikiem paliwa najczęściej umieszczonymi pod kanapą. Posiada stałe osłony nóg, obniżoną ramę ułatwiającą wsiadanie, a zamiast podnóżków podesty dające oparcie całej stopie. Najlżejsze, z silnikiem do 50 cm³, są zaliczane do motorowerów. Przy budowie skutera na pierwszym miejscu stawia się wygodę i praktyczność przed osiągami. Małe koła i niska prędkość maksymalna, sprawiają, że skutery są użyteczne w ruchu miejskim, a kompletnie nie sprawdzają się w terenie. Obecnie wśród skuterów można wyróżnić podgrupę maxi-skuterów które wyposażone są w duże silniki (do 800 ccm) i prawnie uznawane są za motocykle. Najwiekszymi producentami skuterów są obecnie: Piaggio, Peugeot, Aprilia, Yamaha, Suzuki, Honda, Kymco, Baotian oraz PGO. Doskonale rozwinięta jest także sieć importerska, w której prym wiodą Keeway, Kingway, Zipp oraz Romet.

Pierwsze skutery powstały w latach dwudziestych np. DKW - Lomos z 1922 ale popularność zdobyły po II wojnie światowej dzięki Vespie oraz Lambretcie. W Polsce seryjnie był produkowany skuter Osa. W Polsce największą popularność uzyskały w ok. 1999r., poprzez niewielkie zużycie paliwa, niską cenę i dużą mobilność w mieście są alternatywą dla samochodów. Każdy nowoczesny skuter wyposażony jest w automatyczne sprzęgło, automatyczną bezstopniową skrzynię biegów oraz prawie zawsze w bagażnik pod fotelem. Istnieją również liczne modyfikacje, pozwalające na znaczną poprawę osiągów. Szczególnie popularne jest to w grupie skuterów należących do motorowerów. Te małe pojazdy zyskują dzisiaj coraz więcej zwolenników. Aktualnie nowy skuter produkowany w Chinach można kupić już za 3 - 4 tysiące złotych. Jakość tych pojazdów jest skrajnie różna, jednak dzięki niskiej cenie sprzedają się w ogromnych ilościach. Największe skutery obecnie produkowane mają pojemności nawet 650 ccm i moc 55 KM co pozwala osiągać prędkosci zbliżone do 190 kmh. Jednakże takie skutery kosztują do 40 tysiecy złotych i wymagają motocyklowego prawa jazdy.Są produkowane skutery o pojemności mniejszej niż 50 cm³ oraz z blokadą uniemożliwiającą rozwijanie prędkości powyżej 50km/h którymi można jeździć bez prawa jazdy wystarczy od 13 lat karta motorowerowa lub od 18 lat dowód osobisty. Oczywiście w obu tych wypadkach skuter musi być zarejestrowany i mieć aktualne ubezpieczenie!

Miłośnicy skuterów zakładają regionalne kluby, a także organizują zloty na które zjeżdża się często ponad 100 pojazdów z różnych zakątków Polski. Niektórzy skuterem o pojemności 50cm³ potrafią przejechać cały kraj!

Bardzo popularny w ostatnim czasie stał się tuning skuterów czyli zwiększanie ich mocy i osiągów oraz zmiana wyglądu, tak by skuter wyglądał okazalej i odróżniał się od innych. Powoduje to jednak w większości przypadków wykroczenie poza granice prawnie wyznaczone dla motorowerów jakimi najczęściej są te skutery, co zmienia ich klasyfikacje w swietle prawa i nie jest dozwolone bez zmiany w dokumentach z motoroweru na motocykl.

Częstym błędem jest utożsamianie skuterów z motorowerami. Skuter to specyficzna konstrukcja jednośladów, i mogą one zgodnie z prawem być rejestrowane zarówno jako motorowery jak i motocykle.

• Aprilia - motocykle i skutery
• Derbi - motocykle, skutery i quady
• Gilera - motocykle i skutery
• Moto Guzzi - motocykle
• Piaggio - motocykle, skutery, mikrosamochody i samochody dostawcze
• Vespa - motorowery i skutery
• Laverda - motocykle

Piaggio jest to włoski koncern zajmujący się produkcją: samochodów, motocykli i samolotów. Siedzibą główną Piaggio Group jest miasto Pontedera.

Koncern Piaggio jest obok przedsiębiorstw japońskich jednym z największych producentów motocykli na świecie. Głównym udziałowcem w przedsiębiorstwie jest holding Immsi S.p.A.

Historia motocykli marki Piaggio

Przedsiębiorstwo Piaggio założył w 1884 roku przemysłowiec Rinaldo Piaggio, który produkował: lokomotywy, wagony kolejowe, a także wyroby z drewna i statki. W czasie I wojny światowej przedsiębiorstwo zaczęło działać w branży lotniczej. W okresie międzywojennym stało się potentatem w produkcji śmigieł. W czasie II wojny światowej główny trzon produkcji stanowiły samoloty wojskowe. Po wojnie zniszczone zakłady zostały reaktywowane i odbudowane. Po 1946 roku Piaggio nastawiło się na branżę motoryzacyjną, w której w szybkim tempie odniosło spektakularny sukces dzięki produkcji skutera Vespa i małego pojazdu dostawczego APE.

W latach 1956-1965 wyprodukowano łącznie 91 400 motocykli Junak, w tym ok. 10 000 szt. modelu M07, a także rajdowe typu M07-R, crossowe typu M07-C, 2500 trójkołowców typu B20 (dostawczy ze skrzynią z plandeką) oraz 8500 wózków bocznych typów WB1 i W03. Produkowany był w SFM w Szczecinie, silniki typu S03 do wszystkich modeli Junaka produkowane były przez Zakłady Sprzętu Motoryzacyjnego w Łodzi.

Warto wspomnieć, że pierwsze 20 tys. szt. modelu M10 wyprodukowane w latach 1960-1961 posiadały jeszcze niektóre cechy z poprzedniego modelu M07, przykładem może być przednia lampa. Motocykle Junak posiadające cechy obydwu modeli nazwane zostały przejściówkami.

Konstrukcja, opracowana w latach 1951-1952 w Biurze Konstrukcyjnym Przemysłu Motoryzacyjnego przez zespół pod kierunkiem J. Ignatowicza, przewyższała wiele motocykli renomowanych firm światowych owego czasu. Nic w tym dziwnego, skoro tworzyli go doświadczeni konstruktorzy opierając się na przedwojennych dokonaniach zespołu T. Rudawskiego, niezwykle utalentowanego konstruktora PZInż, "ojca" polskich motocykli Sokół. Stąd tak wiele podobieństw w konstrukcji silnika Junaka do Sokoła 600 i 500. Przy konstrukcji wzorowano się także na rozwiązaniach konstrukcyjnych takich motocykli jak angielskie AJS, BSA, Triumph czy Norton, choć nie bez wpływu konstrukcji niemieckich.

Wiele Junaków wyeksportowano m.in. do Węgier, Bułgarii, Turcji, Wenezueli, Mongolii i na Kubę. Junaki sprzedawano także w USA, w tym model szosowo-terenowy Scrambler oraz 21 sztuk wykonane na specjalne zamówienie, z wyposażeniem wzbogaconym o sakwy, gmole i dodatkowe oświetlenie.

Motocykl M10 stosowany był w Milicji Obywatelskiej jako motocykl pościgowy, używany też był w wyścigach motocross i rajdach terenowych, ustanowiono na nim w 1959 też polski rekord prędkości motocykla 150 km/h (wersja z owiewką na poniemieckiej autostradzie Elbląg – Tczew).

PRL-owskie realia oraz fatalna lokalizacja produkcji Junaka spowodowały permanentne trudności z osiągnięciem wymaganej jakości. Te same przyczyny uniemożliwiły podjęcie produkcji nowocześniejszych wersji silników S130, S131, S132 konstruowanych w łódzkich ZSM

Junak był również bardzo drogi jak na możliwości ówczesnych polskich nabywców. Na przełomie lat 50/60 kosztował 24.000 zł (M10 "przejściowy"). Ostatecznie zaś załamanie rynku motocykli ciężkich doprowadziło do zamknięcia produkcji w 1965 r.

Zwany przez niektórych polskim Harleyem, pomimo swoich niektórych wad był jednak motocyklem lubianym, stając się z czasem "kultowym". Charakterystyczny tzw. gang czyli odgłos pochodzący z rury wydechowej, w połączeniu z hałaśliwą pracą rozrządu umożliwia łatwe rozpoznanie tego motocykla nawet ze znacznej odległości, przy czym ta druga cecha jednocześnie jest "spadkiem" po Sokole, ale i jedynym bodaj ogniwem łączącym junaki z harleyami.